Geen job, ziek, geen of onvoldoende inkomen: bij wie kan je terecht?

Artikel
Geen job, ziek, geen of onvoldoende inkomen: bij wie kan je terecht?

Geen inkomen omdat je geen job hebt en werkzoekend bent?

Net afgestudeerd en nog op zoek naar je eerste vaste baan? Lees dan eerst het artikel 'Op zoek naar een eerste job na je studies'.

Wanneer je op zoek bent naar een job, is het belangrijk om je in te schrijven bij de VDAB. Ook als je voorheen zelfstandig was en je nu voor een werkgever wil gaan werken, schrijf je je in bij de VDAB. Zo heb je een bewijs dat je werkzoekend bent. Dit is verplicht om een werkloosheidsuitkering te krijgen. De VDAB kan je ook helpen zoeken naar een gepaste job. Zij ondersteunen je ook bij het solliciteren of kunnen je een interessante opleiding of bijscholing aanbieden.

Je kan je op twee manieren inschrijven als werkzoekende:

  • Online via Mijn loopbaan.
    • Ben je nog niet geregistreerd voor Mijn loopbaan? Registreer je dan eerst voor Mijn loopbaan. Tijdens je registratie krijg je de mogelijkheid om aan te vinken dat je je wil inschrijven als werkzoekende. Vink je dit aan en vul je de nodige gegevens in, dan ben je ingeschreven.
    • Ben je al geregistreerd voor Mijn loopbaan? Log dan in op Mijn loopbaan en klik onderaan de startpagina van Mijn loopbaan op de link 'Schrijf je in als werkzoekende'.
  • Telefonisch kan je terecht bij de VDAB via het gratis nummer 0800 30 700 (elke werkdag van 8 tot 19 uur). De consulent mailt nadien je inschrijvingsbewijs of stuurt het op via de post.

Om zeker te zijn of je wel in aanmerking komt voor een werkloosheidsuitkering, ga je naar de vakbond. Je hebt de keuze tussen de liberale vakbond ACLVB, de christelijke vakbond ACV of de socialistische vakbond ABVV. Je moet dan wel lidgeld betalen.  Als je niet aangesloten bent bij een vakbond moet de aanvraag gebeuren door de Hulpkas voor Werkloosheidsuitkeringen (HVW). Deze dienstverlening is gratis. Zij geven je alle informatie over je recht op deze uitkering en helpen je ook bij het effectief aanvragen van de werkloosheidsuitkering bij de RVA.

Onvoldoende inkomen ook al heb je werk?

Werk je deeltijds of werk je enkel via interimbureau, dan kan je in bepaalde gevallen een aanvullende werkloosheidsuitkering bekomen. Dit hangt wel af van verschillende voorwaarden. Ga ook hiervoor naar je vakbond (ACLVBACV of ABVV) of de Hulpkas voor Werkloosheid (HVW) om je te informeren of je hiervoor in aanmerking komt.

Heb je geen recht op de aanvullende werkloosheidsuitkering en kom je niet rond om je noodzakelijke kosten te betalen, dan kan je ook eens bij je lokale OCMW langsgaan om te zien of zij jou financieel kunnen helpen of een andere vorm van passende hulp kunnen aanbieden. Elke gemeente heeft een OCMW. Op de website van de gemeente waar je woont vind je meer informatie.

Geen inkomen omdat je tijdelijk niet kan werken wegens ziekte of ongeval?

Ben je ziek of heb je een ernstig ongeval gehad waardoor je lange tijd niet kan werken, dan zal je loon of werkloosheidsvergoeding na een tijdje vervangen worden door een ziekte-uitkering. Deze wordt dan uitbetaald door je mutualiteit, ook ziekenkas of ziekenfonds genoemd. Als werknemer is dit vanaf de tweede maand dat je ziek bent. Je moet je ziekte natuurlijk wel melden en de gevraagde doktersbriefjes bij je werkgever indienen. Neem ook zo snel mogelijk zelf contact op met je mutualiteit. Als werkloze, neem je onmiddellijk contact op met je vakbond of met de Hulpkas voor Werklozen en met je mutualiteit.

Goed om weten: je bent verplicht je aan te sluiten bij een mutualiteit van zodra je werk hebt, zodra je een werkloosheidsuitkering ontvangt of wanneer je 25 wordt en nog aan het studeren bent.

Ook als zelfstandige kan je een tegemoetkoming bekomen wanneer je door ziekte of ongeval je job niet meer kan uitoefenen. Deze uitkering zal ook door je mutualiteit worden uitbetaald.

Zie volgende websites voor meer informatie:

De mutualiteiten doen nog meer dan enkel bij ziekte instaan voor de uitbetaling van je ziekte-uitkering. Lees hierover meer in het artikel 'Hoe een verzekeraar of mutualiteit kiezen?'.

Geen inkomen omdat je niet kan of mag werken omdat je invalide bent?

In België gaat de overheid ervan uit dat je na je opleiding voor je eigen inkomen zorgt. Dit doe je door te gaan werken in loondienst of door een eigen zaak op te starten. Heb je tijdelijk geen job of kan je een tijd niet werken omdat je ziek bent, dan voorziet de overheid een werkloosheidsuitkering of ziekte-uitkering tot je werk hebt gevonden of tot je terug beter bent en het werk kan hervatten.

Sommige personen kunnen en mogen omwille van ziekte of invaliditeit nooit meer werken. Dit wordt 'definitieve arbeidsongeschiktheid' genoemd. Dan heb je recht op een invaliditeitsuitkering en kan je vaak ook andere tegemoetkomingen krijgen zoals bijvoorbeeld voor de aankoop van een rolstoel, voor aanpassingen aan je huis, enzovoort. De mutualiteit kan je hierover meer uitleg geven en kan de aanvragen voor de tegemoetkomingen doen.

Op de website socialsecurity.be vind je meer informatie over dit statuut en welke hulp de overheid je dan kan bieden.

Geen enkel of onvoldoene inkomen: leefloon en andere OCMW-steun?

Sta je op eigen benen, dan heb je allemaal kosten te betalen zoals de huur, elektriciteit, water, voedsel enzovoort. Verdien je niet je eigen kost én kom je niet in aanmerking voor een werkloosheidsuitkering, ziekte-uitkering of invaliditeitsuitkering dan ga je best naar het OCMW. Daar kan je terecht met je vraag of zij jou een inkomen kunnen geven tot dat je werk vindt of in aanmerking komt voor een werkloosheidsuitkering, ziekte-uitkering of invaliditeitsuitkering. Dit heet het leefloon. Dit is een vast bedrag per maand dat zou moeten volstaan om je meest noodzakelijke uitgaven te kunnen betalen.

Soms kan het OCMW nog een bijkomende (financiële) steun geven indien het leefloon niet voldoende zou zijn of wanneer je niet in aanmerking komt voor het leefloon. Meestal zal het OCMW bepaalde voorwaarden stellen om een leefloon of financiële steun te geven zoals bijvoorbeeld: actief zoeken naar werk. Bij jonge mensen is het verder mogelijk dat het OCMW de ouders aanspreekt om een deel van het leefloon te betalen.

Ook voor wie werkt en niet of moeilijk rondkomt kan het OCMW in bepaalde gevallen hulp bieden. Dit gaat dan bijvoorbeeld over een eenmalige financiële steun (die je later moet terugbetalen) maar deze hulp kan er bijvoorbeeld ook in bestaan dat ze jou helpen een overzicht te maken van je inkomsten en uitgaven en je dan verder begeleiden om ervoor te zorgen dat je budget weer in evenwicht komt (door bepaalde kosten te schrappen of te verminderen en/of door extra inkomsten te creëren). Lees over dit laatste ook meer in het artikel 'Wat doe je best wel bij problemen?'.

Elke gemeente heeft een OCMW. Op de website van de gemeente waar je woont vind je meer informatie.

Delen