Vloggers en reclame: twee handen op één buik?

Artikel
Vloggers en reclame: twee handen op één buik?

Reclame beperkt zich al lang niet meer tot de klassieke tv-spotjes. Je weet wel, die korte filmpjes waarvoor tv-programma’s worden onderbroken, of die worden getoond tussen twee shows door, en waarin merken en hun producten worden aangeprezen. Reclamemakers weten immers maar al te goed dat mensen vaak iets anders gaan doen tijdens een reclameblok, of de spotjes simpelweg gaan doorspoelen (zoals mogelijk gemaakt door de komst van digitale tv). Meer nog, door de populariteit van Netflix (of andere ‘streaming video on demand’ via internet), dat vrij is van commerciële onderbrekingen, is het zelfs zo dat veel jonge kinderen niet meer weten wat een reclamespotje is!

Omdat we reclamespotjes dus steeds vaker weten te vermijden, gaan reclamemakers continu op zoek naar andere vormen van reclame die we iets moeilijker kunnen negeren. Zo is er een massale verschuiving geweest van tv-spotjes (in afgescheiden reclameblokken) naar ‘brand placement’ of ‘product placement’, waarbij reclame wordt gemaakt in tv-programma’s, series en films. Dit is bijvoorbeeld het geval wanneer je een filmpersonage ziet genieten van een blikje Fanta, of druk aan het chatten is op de laatste iPhone, en waarbij het merklogo – niet toevallig – duidelijk in beeld komt. Slim gezien, want als je niets wil missen van het verhaal moet je wel naar die reclame kijken! En wees maar zeker dat zo’n reclame mensen beïnvloedt, zelfs al letten ze er niet bewust op.

Echter, de reclamewereld evolueert razendsnel, en ook de ‘klassieke product placement’ zou ondertussen alweer op de terugweg zijn. In tegenstelling tot tien jaar terug, lijken merken niet meer te vechten om hun producten te kunnen plaatsen in de nieuwste tv- en filmproducties. Zo heeft Coca-cola zich zelfs teruggetrokken uit American Idol, waarin de jury nu niet langer drinkt uit de eens zo herkenbare rode colabekertjes.

Maar let op, brand of product placement is echter verre van verdwenen! Eigenlijk is deze praktijk gewoonweg verschoven, en meer bepaald van tv naar de digitale, ‘nieuwe media’, die gebruik maakt van het internet. Het is de reclamemakers immers ook niet ontgaan dat jongeren steeds vaker een eigen smartphone bezitten, en dus ook steeds meer tijd online spenderen, en dan vooral op sociale media. Erg populair bij hen is YouTube, en het volgen van ‘vloggers’ (bijv. PewDiePie, met ongeveer 55 miljoen volgers!) die regelmatig een video posten van hun dagelijkse bezigheden, en waar jongeren op den duur een ‘vertrouwensband’ mee opbouwen. En daar maken adverteerders handig gebruik van, door vloggers te vragen (en te betalen!) om hun invloed te gebruiken om merken en producten aan te prijzen.

Wellicht heb je al filmpjes gezien waarin een bekende Youtuber een product (bijv. een smartphone) gaat ‘unboxen’ of uitpakken en testen, of er een ‘challenge’ of uitdaging mee gaat opzetten (bijv. om ter snelst de vulling van een Oreo-koekje oplikken), of het product op schijnbaar ‘toevallige wijze’ gaat gebruiken. Hierdoor geraakt de kijker snel vertrouwd met het product, en gaan de entertainende filmpjes er mogelijks ook voor zorgen dat hij of zij er een goed gevoel bij krijgt. Eens aan het shoppen, gaat de kijker dan ook sneller kiezen voor producten van het vertrouwde merk, eerder dan voor een minder bekende variant. Het valt misschien niet meteen op, maar dit is een zeer voordelige en effectieve vorm van reclame: het is niet alleen stukken goedkoper voor bedrijven dan een tv-reclame, maar het bespaart de adverteerders ook pakken werk. Doordat ze er op rekenen dat de kijkers dergelijke filmpjes ook gaan delen met vrienden, gaan de jongeren immers zelf de rol van reclamemaker op zich nemen (en meestal zonder dit zelf door te hebben).

Wat moet je daar nu van vinden? Is het OK om reclame te maken in vlogs, of is het misleidend? Dat is iets waar je zelf over gaat moeten nadenken. Maar je kan er alvast rekening mee houden met twee feiten: 1) steeds meer kinderen vertrouwen op YouTube als belangrijkste bron voor waarheidsgetrouwe informatie; en 2) ongeveer de helft van de 12- tot 15-jarigen is er zich niet van bewust dat vloggers betaald worden om merken onder de aandacht te brengen, en producten aan te prijzen. Misschien moet er, net zoals op tv een symbool of logo in YouTube filmpjes worden verwerkt die waarschuwt voor de aanwezigheid van reclame (zie ook http://allesovercenten.be/levensmomenten-en-themas/shoppen-en-reclame/reclame-en-de-reclame-cue)? We zijn benieuwd naar je reacties, die je hieronder kwijt kan!

(Pieter De Pauw, Universiteit Antwerpen, Adlit project)

 

 

Delen